تفاوت کدک های صوتی بلوتوث چیست؟ مقایسه کامل LDAC، aptX و AAC

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که پس از بررسی‌های زیاد و صرف هزینه قابل توجه، یک هدفون بی‌سیم رده‌ بالا خریداری کرده‌اید، اما پس از اتصال آن به گوشی موبایل، کیفیت صدایی که می‌شنوید آن شفافیتی که انتظار داشتید را ندارد. بسیاری از کاربران در این مواقع تصور می‌کنند ایراد از کیفیت ساخت هدفون است، اما در بسیاری از موارد، یک عامل فنی مهم و کمتر شناخته شده در میان است: کدک بلوتوث.

این فناوری در واقع زبان مشترکی است که گوشی و هدفون شما برای انتقال صدا از آن استفاده می‌کنند. اگر این دو دستگاه نتوانند با یک زبان باکیفیت و سریع با هم صحبت کنند. در این مقاله از تکنوسان مگ قصد داریم به دور از اصطلاحات پیچیده، به بررسی دقیق کدک های صوتی بلوتوث بپردازیم و ببینیم حروفی مثل LDAC، aptX و AAC چه تاثیری روی تجربه شنیداری ما دارند. تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

کدک های صوتی بلوتوث

برای درک بهتر تفاوت‌ها، ابتدا لازم است بدانیم که انتقال صدا در بستر بی‌سیم چگونه انجام می‌شود. پهنای باند بلوتوث نسبت به اتصال کابل (AUX) محدودتر است. فایل‌های موسیقی باکیفیت حجم دیتای زیادی دارند و برای اینکه بتوانند به‌صورت بی‌سیم و آنی از گوشی به هدفون منتقل شوند، باید فشرده‌سازی شوند. اینجاست که نقش کدک های صوتی بلوتوث مشخص می‌شود.

کدک (Codec) که مخفف عبارت Compression/Decompression است، وظیفه دارد فایل صوتی را در مبدا (گوشی) بسته‌بندی و فشرده کرده و در مقصد (هدفون) آن را بازگشایی و پخش کند. هرچه یک کدک بلوتوث بتواند اطلاعات بیشتری را بدون حذف جزئیات صوتی فشرده کند و با نرخ بیت (Bitrate) بالاتری انتقال دهد، کیفیت نهایی صدا بهتر و شفاف‌تر خواهد بود.

در حال حاضر، تمام دستگاه‌های بلوتوثی از یک استاندارد پایه به نام SBC پشتیبانی می‌کنند. SBC مانند یک استاندارد جهانی عمل می‌کند تا تضمین شود هر هدفونی به هر گوشی موبایلی متصل می‌شود. اگرچه این کدک مصرف باتری کمی دارد و پایدار است، اما برای انتقال موسیقی با کیفیت بالا طراحی نشده و معمولاً جزئیات صدا در فرکانس‌های بالا را حذف می‌کند که منجر به صدایی تخت و معمولی می‌شود. اما با پیشرفت تکنولوژی، کدک های صوتی بلوتوث پیشرفته‌تری وارد بازار شده‌اند که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

کدک AAC در بلوتوث

اگر از کاربران محصولات اپل مانند آیفون یا ایرپاد هستید، احتمالا نام AAC (Advanced Audio Coding) را شنیده‌اید. کدک AAC در بلوتوث، استانداردی است که اگرچه مختص اپل نیست، اما در اکوسیستم iOS به بهترین شکل ممکن پیاده‌سازی شده است. برخلاف SBC که اطلاعات را به صورت خطی فشرده می‌کند، AAC از روشی هوشمندانه و مبتنی بر روان‌شناسی شنوایی (Psychoacoustics) استفاده می‌کند.

در این روش، کدک صداهایی را که گوش انسان به سختی می‌شنود یا قادر به شنیدن آن‌ها نیست، حذف می‌کند تا پهنای باند برای انتقال صداهای مهم‌تر و جزئیات اصلی موسیقی آزاد شود. نتیجه این فرایند، صدایی شفاف و باکیفیت است. کیفیت صدای بلوتوث در آیفون به لطف همین بهینه‌سازی عالی AAC بسیار مطلوب است.

کدک aptX چیست؟

در دنیای گوشی‌های اندرویدی، نام شرکت کوالکام (Qualcomm) با خانواده کدک‌های aptX شناخته می‌شود. بسیاری از کاربران می‌پرسند کدک aptX چیست و چه مزیتی نسبت به بقیه دارد؟ این استاندارد برای رفع محدودیت‌های SBC و پیچیدگی‌های پردازشی AAC طراحی شده است. تمرکز اصلی aptX بر ارائه کیفیت صدای شبیه به CD و پایداری اتصال است. اگر گوشی شما دارای پردازنده اسنپدراگون باشد، به احتمال بسیار زیاد از این کدک بلوتوث پشتیبانی می‌کند.

خانواده aptX شامل چندین نسخه مختلف است که هر کدام برای نیاز خاصی طراحی شده‌اند:

• aptX Classic: نسخه استاندارد که نرخ انتقال داده بهتری نسبت به SBC دارد و صدایی شفاف‌تر ارائه می‌دهد.
• aptX HD: این نسخه برای علاقه‌مندان جدی موسیقی طراحی شده است. با افزایش بیت‌ریت به ۵۷۶ کیلوبیت بر ثانیه، امکان انتقال جزئیات بیشتر و کاهش نویز پس‌زمینه فراهم می‌شود.
• aptX Low Latency) LL): این نسخه مخصوص کسانی است که به هماهنگی صدا و تصویر اهمیت می‌دهند، مانند گیمرها.
• aptX Adaptive: نسخه هوشمند و جدیدتر که بسته به شرایط محیطی و نوع محتوا (موزیک یا بازی)، کیفیت و سرعت انتقال را به صورت خودکار تنظیم می‌کند تا اتصال قطع نشود.

کدک LDAC چیست؟

شرکت سونی با معرفی استاندارد اختصاصی خود، تحولی بزرگ در کیفیت صدای بی‌سیم ایجاد کرد. اما کدک LDAC چیست و چرا تا این حد مورد توجه قرار گرفته است؟ LDAC اولین کدک بلوتوثی بود که توانست گواهی Hi-Res Audio Wireless را دریافت کند. ویژگی بارز این کدک، پهنای باند بسیار بالای آن است. در حالی که کدک‌های معمولی نهایتا تا ۳۲۰ کیلوبیت بر ثانیه داده منتقل می‌کنند، LDAC می‌تواند تا ۹۹۰ کیلوبیت بر ثانیه اطلاعات صوتی را انتقال دهد.

این حجم از انتقال داده به این معناست که فایل‌های صوتی با کیفیت بالا (High-Resolution) تقریبا بدون افت کیفیت محسوس و با تمام جزئیات به هدفون می‌رسند. این کدک بلوتوث در سه حالت کیفیت (۳۳۰، ۶۶۰ و ۹۹۰ kbps) کار می‌کند تا تعادلی بین کیفیت صدا و پایداری اتصال برقرار کند. خوشبختانه سونی این فناوری را در اختیار گوگل قرار داد و امروزه بسیاری از گوشی‌های اندرویدی (از اندروید ۸ به بعد) از آن پشتیبانی می‌کنند. اگر آرشیو موسیقی باکیفیت دارید، LDAC بهترین گزینه برای شماست.

تفاوت کدک های بلوتوث

حال که با مفاهیم فنی آشنا شدیم، بهتر است به جای توضیحات طولانی، نگاهی دقیق به عملکرد آن‌ها در شرایط واقعی بیندازیم. تفاوت کدک های بلوتوث را نمی‌توان فقط با اعداد سنجید، اما اگر بخواهیم یک جمع‌بندی کلی داشته باشیم، سه شاخصه اصلی کیفیت صدا (Bitrate)، پایداری اتصال و کاربری مناسب تعیین‌کننده هستند. در جدول زیر تفاوت‌های انواع کدک‌های بلوتوث را مشاهده می‌کنید.

کدک	کیفیت صدا	پایداری اتصال	کاربری مناسب
SBC	192 تا 328 kbps	بسیار پایدار	استفاده عمومی، استریم روزمره، سازگاری حداکثری
AAC	128 تا 256 kbps	پایدار	کاربران iPhone، استریم موزیک با مصرف باتری کمتر
aptX	حدود 352 kbps	پایدار	کاربران Android، موزیک با جزئیات بهتر از SBC
aptX HD	حدود 576 kbps	نسبتا پایدار	فایل‌های Hi-Res، هدفون‌های میان‌رده و حرفه‌ای
aptX Adaptive	279 تا 420 kbps (متغیر)	بسیار پایدار	بازی، تماشای ویدیو، استفاده چندمنظوره
LDAC	330 / 660 / 990 kbps (سه حالت)	متوسط	علاقه‌مندان به کیفیت بالا، هدفون‌های سونی
LC3	160 تا 345 kbps	بسیار پایدار	نسل جدید هدفون‌ها، مصرف باتری پایین با کیفیت مناسب

کدک صوتی بلوتوث برای گیمینگ

یکی از دغدغه‌های اصلی جوانان و گیمرها، تاخیر صدا (Latency) است. در بازی‌های رقابتی مانند Call of Duty یا PUBG، شنیدن صدای پای دشمن در لحظه درست، حیاتی است. متاسفانه، کدک‌های باکیفیت بالا مثل LDAC و حتی AAC تاخیر نسبتا زیادی دارند که می‌تواند در بازی آزاردهنده باشد.

کدک صوتی بلوتوث برای گیمینگ باید کمترین میزان تاخیر را داشته باشد. در این زمینه، aptX Low Latency و aptX Adaptive بهترین عملکرد را دارند و تاخیر را به زیر ۴۰ میلی‌ثانیه می‌رسانند که تقریبا برای مغز انسان قابل تشخیص نیست. اگر هدفون شما از این کدک‌ها پشتیبانی می‌کند، تجربه گیمینگ بسیار بهتری خواهید داشت. البته بسیاری از هدفون‌های جدید دارای حالتی به نام "Game Mod هستند که به صورت نرم‌افزاری تاخیر را کاهش می‌دهد، اما استفاده از کدک سخت‌افزاری همیشه نتیجه‌ی دقیق‌تری دارد.

بهترین کدک بلوتوث برای موسیقی

انتخاب بهترین کدک بلوتوث برای موسیقی کاملاً به منبع پخش موسیقی شما بستگی دارد. اگر از سرویس‌های استریم موسیقی با کیفیت بالا مثل اشتراک‌های Hi-Fi استفاده می‌کنید یا فایل‌های FLAC بر روی گوشی خود دارید، بدون شک LDAC و aptX HD بهترین گزینه‌ها هستند. این کدک‌ها اجازه می‌دهند تا ریزترین جزئیات سازها و صدای وکال شنیده شود.

کدک صوتی بلوتوث اندروید و نحوه بررسی آن

بسیاری از کاربران اندروید علاقه دارند بدانند دستگاهشان در حال حاضر از چه کدکی استفاده می‌کند. سیستم عامل اندروید معمولاً به صورت خودکار بهترین گزینه موجود را انتخاب می‌کند، اما شما می‌توانید این موضوع را بررسی کنید. برای دیدن تنظیمات کدک صوتی بلوتوث اندروید، باید گزینه Developer Options (گزینه‌های تهیه‌کننده) را در تنظیمات گوشی فعال کنید. سپس در این منو به دنبال بخشی به نام Bluetooth Audio Codec بگردید. در اینجا لیستی از تمام کدک‌های پشتیبانی شده توسط گوشی نمایش داده می‌شود.