علائم ویروسی شدن اندروید و آیفون؛ از کجا بفهمیم گوشی ویروسی شده؟

گوشی های هوشمند به دلیل اتصال دائمی به اینترنت و نصب برنامه های مختلف، همیشه در معرض خطر آلودگی به بدافزارها قرار دارند. برخلاف تصور بسیاری از کاربران، ویروسی شدن گوشی همیشه با از کار افتادن دستگاه یا نمایش پیام های عجیب همراه نیست؛ گاهی تغییرات کوچکی مانند مصرف غیرعادی اینترنت، داغ شدن گوشی یا باز شدن تبلیغات ناخواسته می تواند اولین هشدار باشد. شناخت این نشانه ها به کاربر کمک می کند قبل از جدی تر شدن مشکل، اقدامات لازم را انجام دهد. در این مقاله از تکنوسان مگ، راه های تشخیص ویروسی شدن گوشی و مهم ترین علائم وجود بدافزار را بررسی می کنیم.

از کجا بفهمیم گوشی ویروسی شده؟

ویروسی شدن گوشی همیشه با از کار افتادن دستگاه یا نمایش پیام های عجیب مشخص نمی شود. بسیاری از بدافزارها در پس زمینه فعالیت می کنند و تا زمانی که آسیب جدی ایجاد نکنند، نشانه واضحی ندارند. با این حال، تغییرات غیرعادی در عملکرد گوشی می تواند اولین هشدار برای وجود یک تهدید امنیتی باشد. در ادامه مهم ترین علائمی که می توانند نشان دهنده ویروسی شدن گوشی باشند را بررسی می کنیم.

نشانه های ویروسی شدن گوشی

ویروسی شدن گوشی همیشه با نشانه های واضح همراه نیست؛ بسیاری از بدافزارها در پس زمینه فعالیت می کنند و از طریق تغییراتی مانند کاهش سرعت، مصرف غیرعادی باتری، افزایش مصرف اینترنت یا رفتارهای مشکوک برنامه ها قابل شناسایی هستند. البته هر یک از این موارد به تنهایی دلیل قطعی آلودگی نیست، اما مشاهده چند علامت همزمان می تواند هشداری برای بررسی امنیت گوشی باشد؛ در ادامه مهم ترین نشانه های ویروسی شدن گوشی را بررسی می کنیم.

نمایش مداوم پاپ آپ و تبلیغات ناخواسته

باز شدن مکرر تبلیغات حتی زمانی که مرورگر بسته است، می تواند نشانه وجود بدافزار تبلیغاتی باشد. این تبلیغات گاهی کاربر را به سایت های نامعتبر یا صفحات مشکوک هدایت می کنند.

کاهش ناگهانی سرعت و عملکرد گوشی

کند شدن ناگهانی گوشی، تاخیر در اجرای برنامه ها یا کاهش سرعت سیستم ممکن است به دلیل فعالیت یک برنامه مخرب در پس زمینه باشد.

داغ شدن غیرعادی و کاهش سریع شارژ باتری گوشی

گرم شدن گوشی بدون استفاده سنگین می تواند به دلیل اجرای پردازش های مخفی توسط بدافزارها و افزایش فشار روی پردازنده باشد. همچنین اگر باتری گوشی بدون تغییر در میزان استفاده سریع تر از گذشته خالی می شود، ممکن است یک برنامه ناشناس در پس زمینه انرژی زیادی مصرف کند.

افزایش غیرعادی مصرف اینترنت

مصرف زیاد اینترنت بدون دلیل مشخص می تواند نشانه ارسال اطلاعات توسط یک برنامه مخرب یا فعالیت های غیرعادی در پس زمینه باشد.

مشاهده برنامه های ناشناس در گوشی

برنامه هایی که به یاد ندارید نصب کرده باشید یا آن ها را نمی شناسد، ممکن است از منابع نامعتبر وارد گوشی شده باشند و باید بررسی یا حذف شوند.

ارسال پیام یا برقراری تماس بدون اطلاع کاربر

ارسال پیام، تماس یا فعالیت های ارتباطی بدون اقدام کاربر می تواند نشانه دسترسی یک بدافزار به قابلیت های ارتباطی گوشی باشد.

بسته شدن ناگهانی برنامه ها

کرش کردن مکرر برنامه ها یا اختلال در عملکرد آن ها ممکن است به دلیل تداخل بدافزار با سیستم یا مصرف بیش از حد منابع دستگاه ایجاد شود.

نشانه های ویروسی شدن گوشی سامسونگ

گوشی های سامسونگ مانند سایر دستگاه های اندرویدی ممکن است در معرض بدافزارها قرار بگیرند. البته قابلیت های امنیتی داخلی مانند Battery and Device Care و ابزارهای محافظتی سامسونگ به بررسی وضعیت دستگاه کمک می کنند، اما شناخت علائم غیرعادی همچنان اهمیت زیادی دارد. کاهش ناگهانی سرعت کار با گوشی، خالی شدن سریع باتری، داغ شدن گوشی بدون استفاده سنگین، نمایش تبلیغات ناخواسته، نصب برنامه های ناشناس و افزایش غیرعادی مصرف اینترنت از نشانه های احتمالی آلودگی هستند. برای بررسی وضعیت گوشی می توانید از بخش Battery and Device Care در تنظیمات سامسونگ استفاده کرده و برنامه های نصب شده، مجوزها و مصرف باتری اپلیکیشن ها را بررسی کنید.

علائم ویروسی شدن گوشی آیفون

سیستم عامل iOS به دلیل ساختار امنیتی محدودتر، کمتر از اندروید در معرض بدافزار قرار می گیرد، اما کاملا مصون نیست. نصب برنامه از منابع نامعتبر، کلیک روی لینک های مخرب یا Jailbreak کردن دستگاه می تواند خطرات امنیتی را افزایش دهد. کاهش غیرعادی شارژ باتری، کند شدن گوشی، بسته شدن مکرر برنامه ها، افزایش مصرف اینترنت و مشاهده تنظیمات یا پروفایل های ناشناس از نشانه هایی هستند که باید بررسی شوند. همچنین در آیفون های Jailbreak شده، احتمال نصب برنامه های مخرب بیشتر است.

چگونه ویروس گوشی را پیدا کنیم؟

برای تشخیص ویروسی شدن گوشی، ابتدا باید رفتارهای غیرعادی دستگاه را بررسی کرد. هیچ روش یا ابزار واحدی نمی تواند تمام بدافزارها را شناسایی کند، اما بررسی برنامه های نصب شده، مصرف باتری و اینترنت در کنار استفاده از ابزارهای امنیتی می تواند به پیدا کردن تهدیدات احتمالی کمک کند.

بررسی برنامه های نصب شده، مصرف باتری و اینترنت

اولین قدم برای پیدا کردن برنامه های مشکوک، بررسی فهرست اپلیکیشن های نصب شده روی گوشی است. برنامه هایی که آن ها را نمی شناسید، به خاطر ندارید نصب کرده باشید یا مجوزهای غیرضروری درخواست می کنند، باید با دقت بررسی شوند. برای مشاهده مصرف باتری، به بخش تنظیمات گوشی و قسمت باتری مراجعه کنید. اگر برنامه ای ناشناس یا غیرضروری مصرف بالایی دارد، ممکن است در پس زمینه فعالیت کند. همچنین بررسی میزان مصرف اینترنت هر برنامه می تواند به شناسایی اپلیکیشن هایی کمک کند که بدون اطلاع کاربر داده ارسال یا دریافت می کنند. در گوشی های آیفون نیز می توان از بخش های Battery و Cellular Data در تنظیمات، میزان مصرف هر برنامه را بررسی کرد.

کد دستوری برای فهمیدن ویروسی شدن گوشی

در اینترنت کدهای مختلفی معرفی می شوند که برخی کاربران تصور می کنند با وارد کردن آن ها می توان ویروس گوشی را شناسایی کرد. با این حال، هیچ کد دستوری معتبر و استانداردی برای تشخیص مستقیم ویروس یا بدافزار وجود ندارد. این کدها معمولا برای نمایش اطلاعات فنی، بررسی شبکه یا دسترسی به برخی تنظیمات استفاده می شوند و نمی توانند جایگزین اسکن امنیتی یا بررسی دستی گوشی شوند.

استفاده از ابزارهای امنیتی برای اسکن گوشی

در گوشی های اندرویدی، قابلیت Google Play Protect یکی از ابزارهای داخلی برای بررسی برنامه های نصب شده است. برای استفاده از آن، وارد برنامه گوگل پلی شوید، روی تصویر حساب کاربری ضربه بزنید و گزینه Play Protect را انتخاب کنید. سپس اسکن دستگاه را اجرا کنید تا برنامه های مشکوک بررسی شوند. علاوه بر این، می توان از برنامه های امنیتی معتبر که از فروشگاه های رسمی دانلود می شوند نیز استفاده کرد. این ابزارها معمولا قابلیت شناسایی تهدیدات بیشتری دارند و در صورت مشاهده موارد مشکوک، راهکار حذف آن ها را پیشنهاد می دهند. در آیفون به دلیل ساختار امنیتی iOS، برنامه ها دسترسی محدودی به بخش های سیستم دارند و امکان اسکن کامل دستگاه مانند اندروید وجود ندارد. با این حال، بررسی برنامه های نصب شده، مجوزهای دسترسی، تنظیمات حریم خصوصی و پروفایل های ناشناس می تواند به شناسایی مشکلات امنیتی کمک کند.

تفاوت هک شدن و ویروسی شدن گوشی

بسیاری از کاربران هک شدن و ویروسی شدن گوشی را یکسان می دانند، اما این دو مفهوم تفاوت دارند. ویروسی شدن به معنای ورود یک برنامه مخرب (بدافزار) به دستگاه است که می تواند باعث کاهش سرعت، مصرف زیاد باتری، نمایش تبلیغات ناخواسته یا سرقت اطلاعات شود. در مقابل، هک شدن زمانی اتفاق می افتد که فردی بدون اجازه به گوشی، حساب های کاربری یا اطلاعات شخصی دسترسی پیدا کند. این کار ممکن است از طریق سرقت رمز عبور، فریب کاربر یا استفاده از آسیب پذیری های امنیتی انجام شود و لزوما به نصب ویروس نیاز ندارد. به طور کلی، در ویروسی شدن بیشتر نشانه هایی مانند کند شدن گوشی، داغ شدن دستگاه، افزایش مصرف اینترنت و اجرای برنامه های ناشناس دیده می شود. اما در هک شدن، مواردی مانند ورودهای مشکوک به حساب ها، ارسال پیام بدون اطلاع کاربر، تغییر تنظیمات یا فعالیت غیرعادی در حساب های شخصی اهمیت بیشتری دارند.

برنامه ویروس کش قوی برای گوشی

استفاده از یک برنامه امنیتی معتبر می تواند برنامه های مخرب و تهدیدهای احتمالی را شناسایی کرده و امنیت گوشی را افزایش دهد. این برنامه ها اپلیکیشن های نصب شده و فعالیت های مشکوک گوشی را بررسی می کنند و در صورت شناسایی بدافزار، آن را به کاربر اطلاع می دهند و در برخی موارد امکان حذف یا مسدود کردن آن ها را فراهم می کنند. برنامه های امنیتی مختلفی برای گوشی های هوشمند وجود دارند که می توانند در شناسایی بدافزارها، برنامه های مشکوک و لینک های خطرناک کمک کنند. برخی از گزینه های شناخته شده عبارت اند از:

• Bitdefender Mobile Security: یکی از ابزارهای امنیتی معتبر که قابلیت هایی مانند اسکن بدافزار، بررسی لینک های مشکوک و محافظت هنگام وب گردی را ارائه می دهد.
• Malwarebytes Mobile Security: این برنامه برای شناسایی بدافزارها، تبلیغات مزاحم و برنامه های مشکوک کاربرد دارد و رابط کاربری ساده ای دارد.
• Avast Mobile Security: از برنامه های قدیمی حوزه امنیت موبایل است که امکاناتی مانند اسکن برنامه ها، بررسی امنیت شبکه و محافظت در برابر لینک های مخرب را ارائه می کند.
• ESET Mobile Security: یک ابزار امنیتی شناخته شده با قابلیت شناسایی تهدیدات، بررسی برنامه ها و محافظت در برابر حملات فیشینگ است.

پاک کردن ویروس گوشی پاپ آپ

نمایش مداوم تبلیغات، باز شدن خودکار صفحات وب یا پاپ آپ های ناخواسته معمولا به دلیل نصب یک برنامه مشکوک، بدافزار تبلیغاتی (Adware) یا تغییر تنظیمات مرورگر ایجاد می شود. برای رفع این مشکل باید ابتدا برنامه عامل آن را شناسایی و حذف کنید. برای حذف بدافزار و تبلیغات مزاحم بهتر است به ترتیب زیر اقدام کنید:

• حذف برنامه های مشکوک: فهرست برنامه های نصب شده را بررسی کنید و اپلیکیشن هایی که نمی شناسید، اخیرا نصب شده اند یا از منابع نامعتبر دریافت شده اند را حذف کنید.
• بررسی مجوزهای برنامه ها: دسترسی های غیرضروری برنامه ها، به ویژه مجوز نمایش روی سایر برنامه ها یا دسترسی های غیرعادی را بررسی و لغو کنید.
• اجرای اسکن امنیتی: در اندروید از ابزارهایی مانند Google Play Protect یا یک برنامه امنیتی معتبر برای بررسی برنامه های مخرب استفاده کنید.
• پاک کردن تنظیمات مرورگر: اگر تبلیغات هنگام وب گردی نمایش داده می شوند، کش، داده های مرورگر و اعلان سایت های ناشناس را بررسی و پاک کنید.
• استفاده از حالت امن در اندروید: در صورتی که تبلیغات خارج از مرورگر نیز نمایش داده می شوند، اجرای گوشی در حالت امن می تواند به پیدا کردن برنامه مشکل ساز کمک کند.