آموزش تیز کردن مته به روش‌های مختلف؛ چگونه مته را تیز کنیم؟

احتمالاً برای شما هم پیش آمده که مته دریلتان کند شده و نتوانسته‌اید به نتیجه دلخواه در کارتان برسید. همه افرادی که با مته کار می‌کنند با مشکل کند شدن مته دریل روبرو شده‌اند. کند شدن مته باعث می‌شود تا شما به طور ناخودآگاه فشار بیشتری روی دریل وارد کرده و در نتیجه ممکن است باعث شکستن مته شوید. این کار علاوه بر عدم دریافت نتیجه مطلوب، با شکستن مته یا آسیب به شما همراه خواهد بود. به همین دلیل قصد داریم در این مطلب از تکنوسان مگ به راهکارهای تیز کردن انواع مته برای افزایش ایمنی و راحتی در کار بپردازیم. اگر شما نیز تجربه کار با مته کند را داشته‌اید و نمی‌دانید چطور مشکل خود را برطرف کنید تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید تا روش تیز کردن مته دریل را یاد بگیرید.

روش‌های مختلف تیزکردن مته با ابزارهای متفاوت

روش‌های مختلفی برای تیز کردن انواع مته وجود دارد که در آن‌ها از ابزارهای متفاوتی استفاده می‌شود. در واقع شما می‌توانید با توجه به امکانات و شرایط خود از روش‌های متناسب استفاده کنید. در حال حاضر دستگاه‌هایی از جمله مته تیزکن دستی، تیز کن سردریلی، تیز کن برقی و یا حتی سنگ سمباده رومیزی برای این کار وجود دارند که در ادامه به نحوه کار با آن‌ها خواهیم پرداخت. تیز نمودن مته می‌تواند عمر مفید مته را افزایش داده و باعث بهبود دقت در کارهای سوراخ کاری شود.

استفاده از سنگ سمباده رومیزی برای تیز کردن مته

یکی از روش‌های رایج برای تیز کردن سر مته دریل، استفاده از سنگ سمباده است. در این روش که به دقت بالایی نیاز دارد باید مته با زاویه صحیح در جای خود قرار بگیرد و از سنگ سمباده رومیزی برای تیز کردن استفاده شود. اغلب مته‌ها در زاویه ۵۹ درجه تیز خواهند شد. به همین دلیل حفظ زاویه صحیح اهمیت زیادی پیدا می‌کند. از طرفی، سنگ سنباده نیز باید در زاویه مناسب تنظیم شده باشد. برای این کار باید مته را با زاویه مناسب روی سنگ قرار داده و به آرامی نوک مته را روی سنگ فشار داد. با حرکت دادن یکنواخت مته، دو لبه آن به شکل درست تیز می‌شود. البته ممکن است در حین تیز کردن داغ شود. به همین دلیل باید هر چند وقت یک بار آن را در آب یا روغن خنک‌کننده قرار دهید تا مانع از داغ شدن بیش از حد آن شوید.

استفاده از مته تیز کن سردریلی برای تیزکردن مته

مته تیز کن دستی یا سردریلی دیگر ابزار مهم برای تیزکردن مته است. این گجت کوچک به شما کمک می‌کند تا مته را با زاویه درست و دقیق تیز کنید. در این ابزار از یک مکانیزم مکانیکی برای تیز کردن مته استفاده می‌شود. برای استفاده از آن به یک دریل برای چرخاندن قسمت محرکه نیاز دارید. در یک قسمت از سر این ابزار، یک حفره دایره‌ای شکل وجود دارد که از طریق آن، سه نظام را داخل دستگاه قرار می‌دهند. در انتهای آن یک قسمت پلاستیکی وجود دارد که محل قرارگیری نوک سه نظام دریل است و پیچ موجود در حفره از طریق اتصال به گلویی به دستگاه قفل می‌شود. در مته تیزکن دستی ردیف‌های جداگانه‌ای برای قراردادن مته در سایزهای مختلف وجود دارد. بنابراین برای استفاده از این ابزار کافیست آن را به دریل متصل کرده و از طریق چرخش سنگ درون آن، مته را تیز کنید.

تیزکردن مته با مته تیزکن برقی

تیزکن برقی نیز مانند نوع دستی ابزاری است که می‌تواند در تیز نمودن مته به شما کمک کند. البته در این ابزار یک موتور الکتریکی برای تامین نیروی محرکه لازم تعبیه شده و به همین دلیل برای چرخیدن دیگر به اتصال آن به دریل نیاز نخواهد بود. علاوه بر آن، یک سنگ و یک کلید برای تنظیم جهش سنگ نیز درون آن قرار دارد که کار تیز نمودن مته را راحت‌تر می‌کند. این دستگاه در سایزهای مختلف و برای تیز کردن انواع مته طراحی و تولید می‌شود. بنابراین در استفاده از مته تیزکن برقی محدودیتی برای تیزکردن مته وجود ندارد و امکان تنظیم سر مته نیز در این دستگاه وجود دارد.

استفاده از فایل یا سوهان برای تیزکردن مته

راهکار آسان دیگر برای تیز نمودن مته کند، استفاده از فایل یا سوهان است. اگر نمی‌توانید از ابزارهای پیشرفته برای تیز کردن مته استفاده کنید می‌توانید از فایل و سوهان استفاده کنید. البته سوهان و فایل بیشتر برای مته‌های کوچک استفاده می‌شود. یک فایل با دندانه‌های ریز می‌تواند برای تیز کردن به کار رود. تنها کافیست مته را در زاویه درست قرار داده و سپس سوهان کاری لبه‌ها را انجام دهید. توجه داشته باشید که تیزکردن دولبه مته باید به صورت یکنواخت انجام شود تا در زمان سوراخکاری دقت کار افزایش پیدا کند.

آموزش نکات تیز کردن مته به صورت گام به گام

اگر قصد دارید از مته تیزکن برقی برای تیز نمودن مته خود استفاده کنید، ابتدا باید دستگاه را برای کار آماده کنید. همچنین مته‌ها باید بدون شکستگی و تمیز باشند. زیرا ممکن است مته‌های آسیب دیده یا شکسته به تعویض نیاز داشته باشند و تیزکردن آن‌ها چندان موثر نباشد. علاوه بر آن، دستگاه نیز باید تنظیم شده و در زاویه مناسب برای تیز کردن قرار بگیرد. اغلب برای مته‌های معمولی زاویه ۵۹ درجه استفاده می‌شود.

1. قرارگیری مته درون مته تیزکن

مته باید به درستی درون دستگاه قرار بگیرد و سپس با یک گیره در موقعیت مناسب ثابت شود. در صورت قرارگیری مته با زاویه درست درون دستگاه، لبه‌ها به خوبی نیز می‌شوند، در غیر اینصورت مته به خوبی تیز نشده و اصطکاک در حین سوراخکاری افزایش پیدا می‌کند. اکنون زمان آن است که فرایند تیز کردن آغاز شود. مته باید به آرامی و به صورت یکنواخت درون دستگاه حرکت کند. همچنین دو لبه مته باید به صورت متقارن تیز شود تا عملکرد درستی داشته باشد.

2. خنک‌سازی مته تیز شده

احتمال اینکه مته در حین تیز شدن داغ شود زیاد است. حرارت بالا می‌تواند باعث سوختن سر مته شود. بنابراین باید حین تیز کردن مته، هر چند وقت مته را خنک کنید تا از سوختن سر آن جلوگیری شود. برای خنک کردن مته می‌توان از روغن یا آب استفاده کرد.

3. تست نیز بودن کته

پس از تیز کردن باید مته را از دستگاه تیز کن مته خارج کرده و بررسی کنید که لبه‌های آن به صورت یکنواخت تیز شده و ناهمواری و شکستگی در آن ایجاد نشده باشد. برای اطمینان از کارایی نیز می‌توانید آن را روی یک قطعه چوب یا فلز امتحان کنید.

نکات مهم در رابطه با نحوه تیز کردن مته شکسته

توجه به برخی نکات در مورد تیز نمودن مته باعث افزایش عملکرد و طول عمر مته می‌شود. مهم‌ترین نکته در زمان تیز کردن، توجه به زاویه نوک مته با زاویه لبه برشی است. عدم توجه به زاویه دقیق و تنظیم نادرست باعث می‌شود مته در حین تیز کردن بشکند.

• در حین کار باید از عینک ایمنی استفاده شود تا براده‌های جدا شده از مته باعث آسیب به چشم نشوند. استفاده از دستکش به هیچ وجه پیشنهاد نمی‌شود. زیرا ممکن است در حین کار به صفحه گیر کند و دست را به طرف دستگاه بکشد.
• فاصله دو لبه برشی مته تا نوک باید یکسان باشد. در صورتیکه این دو فاصله یکسان نباشد، سوراخ‌های ایجاد شده توسط مته نسبت به قطر آن بزرگتر خواهد شد.